Oph | Greek | Biodiversity Information System for Europe

ΟΡΗ

Η χερσαία επιφάνεια της ΕΕ καλύπτεται σε ποσοστό 29% από όρη. Οι πέντε μεγαλύτερες οροσειρές της είναι οι Άλπεις, τα Απέννινα, τα Πυρηναία, τα Σκανδιναβικά και τα Καρπάθια όρη. Με υψόμετρο 4.810 μέτρων, το Mont Blanc των γαλλικών Άλπεων, αποτελεί την υψηλότερη κορυφή στην ΕΕ.

Το μεγαλύτερο μέρος (περίπου το 40%) των ορεινών όγκων της Ευρώπης καλύπτεται από δάση και χορτολιβαδικές εκτάσεις που χρησιμεύουν ως βοσκοτόπια κατά τη θερινή περίοδο. Πολλές από τις εναπομείνασες ζώνες άγριας ζωής στην Ευρώπη απαντώνται σε ορεινές περιοχές, κυρίως λόγω του απομονωμένου χαρακτήρα τους.

Τα όρη φιλοξενούν μια μεγάλη ποικιλία ζωικών και φυτικών ειδών, πολλά από τα οποία έχουν εξοικειωθεί με τις ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες. Περισσότερα από 2.500 είδη και υποείδη φυτών ζουν στους ορεινούς όγκους της Ευρώπης και πολλά από αυτά δεν απαντώνται πουθενά αλλού στη Γη.

Ωστόσο, τα ορεινά οικοσυστήματα απειλούνται από την εγκατάλειψη της γης, την εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής, την ανάπτυξη υποδομών και τη μη βιώσιμη εκμετάλλευση. Σε σύγκριση με τα πεδινά οικοσυστήματα, οι ορεινές περιοχές είναι, επίσης, πιο ευαίσθητες στις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

ΟΡΗ

ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ

Τα βουνά χαρακτηρίζονται από πολύ συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως οι απότομες πλαγιές, τα φτωχά και αβαθή εδάφη και τις ακραίες κλιματολογικές συνθήκες. Η μεγάλη τοπική διακύμανση αυτών των συνθηκών εξηγεί τον λόγο για τον οποίο η ποικιλία των ειδών και των οικοτόπων είναι γενικά μεγαλύτερη στους ορεινούς όγκους σε σύγκριση με τις γύρω πεδινές περιοχές.

Από τους 233 τύπους οικοτόπων που προστατεύονται στην ΕΕ, οι 42 (σχεδόν το 20%) απαντώνται αποκλειστικά ή σχεδόν αποκλειστικά σε ορεινές περιοχές, ενώ υπάρχουν και 91 επιπλέον οικότοποι, οι οποίοι απαντώνται τόσο σε ορεινές όσο και σε πεδινές περιοχές.

Ενώ τουλάχιστον τα μισά από τα βουνά μας καλύπτονται με δάση, διαθέτουν, επίσης, και μια μεγάλη ποικιλία από θαμνώδεις και χορτολιβαδικές εκτάσεις, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται αλπικοί ερεικώνες και λειμώνες, καθώς και βραχώδεις οικότοποι σε γκρεμούς, χαράδρες και λιθώνες. Τα βουνά φιλοξενούν επίσης μοναδικούς οικότοπους εσωτερικών υδάτων, όπως αλπικές λίμνες, τυρφώνες και πηγές, καθώς και παγετώνες σε μεγαλύτερα υψόμετρα.

ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ

ΟΡΕΙΝΗ ΑΓΡΙΑ ΖΩΗ

Η ΕΕ, μέσω της οδηγίας για τους οικότοπους, προστατεύει 181 είδη ζώων και φυτών, τα οποία συνδέονται αποκλειστικά ή σχεδόν αποκλειστικά με τις ορεινές περιοχές, καθώς και 130 επιπλέον είδη, τα οποία απαντώνται τόσο σε ορεινές όσο και σε πεδινές περιοχές.

Οι ορεινοί όγκοι προσφέρουν καταφύγιο σε απειλούμενα είδη άγριας ζωής και σε μερικά πολύ συγκεκριμένα είδη, τα οποία απαντώνται μόνο σε ορισμένες οροσειρές, όπως ο σκαπτοποντικός της Τάτρας (Microtus tatricus) στα Καρπάθια, ο αίγαγρος των Απέννινων (Rupicapra pyrenaica ornata) στα Απέννινα ή η αλπική σαλαμάνδρα (Salamandra atra) στις Άλπεις.

Πολλά είδη φυτών έχουν προσαρμοστεί να φύονται σε ορεινούς, απόκρημνους βράχους. Το ξακουστό λουλούδι των Άλπεων Edelweiss (Leontopodium alpinum), για παράδειγμα, ευδοκιμεί σε πολύ ψηλές βουνοπλαγιές.

Τα αρπακτικά πτηνά, όπως ο χρυσαετός (Aquila chrysaetos), το όρνιο (Gyps fulvus) και ο γυπαετός (Gypaetus barbatus), χρησιμοποιούν τους ορεινούς, απόκρημνους βράχους και τους βραχώδεις οικότοπους, για να φτιάχνουν εκεί τις φωλιές τους.

ΟΡΕΙΝΗ ΑΓΡΙΑ ΖΩΗ

ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ

Οι ορεινοί όγκοι της Ευρώπης φιλοξενούν πολλά θηλαστικά, μεταξύ των οποίων είναι ο ίβηξ των Άλπεων ή ευρωπαϊκός αίγαγρος, ο αίγαγρος των Πυρηναίων και ο λαγός των Άλπεων. Οι ορεινές περιοχές παρέχουν, επίσης, καταφύγιο σε μεγάλα σαρκοφάγα ζώα και διαδρόμους, οι οποίοι τους επιτρέπουν να μετακινούνται από τη μια περιοχή στην άλλη. Στην Ευρώπη, έχουμε πέντε είδη μεγάλων σαρκοφάγων ζώων: τον λύκο (Canis lupus), τον αδηφάγο (Gulo gulo), τον λύγκα (Lynx lynx), τον ιβηρικό λύγκα (Lynx pardinus) και τη φαιά (καφέ) αρκούδα (Ursus arctos). Αυτά τα είδη συνυπάρχουν ανέκαθεν με τον άνθρωπο, όμως η διαχείριση και η διατήρησή τους, σήμερα, απαιτεί τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των συγκρούσεων με τον άνθρωπο, ιδίως για την αποτροπή των επιθέσεων στα εκτρεφόμενα ζώα.

ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ

ΤΙ ΚΑΝΕΙ Η ΕΕ, ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕΙ ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΜΑΣ

Πολλές προσπάθειες για την προστασία των ορεινών όγκων της Ευρώπης συντονίζονται και υποστηρίζονται σε ευρύτερο ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον των οδηγιών της ΕΕ για τη φύση, οι οποίες προστατεύουν τα ορεινά είδη και ενδιαιτήματα, και καθορίζουν το δίκτυο Natura 2000, η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέλος, επίσης, στην σύμβαση των Άλπεων και τη σύμβαση των Καρπαθίων. Αυτές οι συμβάσεις φέρνουν σε επαφή όλες τις χώρες, οι οποίες ενδιαφέρονται να αναπτύξουν κοινούς στόχους και δράσεις για την προστασία της φυσικής και της πολιτισμικής κληρονομιάς δύο οροσειρών από τις μεγαλύτερες της Ευρώπης.

Η σύμβαση των Άλπεων αποτελεί μια μοναδική, νομικά δεσμευτική πράξη αειφορίας, η οποία αποσκοπεί στην προστασία ευαίσθητων αλπικών οικοσυστημάτων, καθώς και των διαφορετικών πολιτισμικών ταυτοτήτων, της κληρονομιάς και των παραδόσεων των Άλπεων, προς όφελος των μελλοντικών γενεών.

https://www.alpconv.org/en/home/

Η σύμβαση των Καρπαθίων είναι μια υποπεριφερειακή συνθήκη, η οποία προωθεί την αειφόρο ανάπτυξη και την προστασία της περιοχής των Καρπαθίων.

http://www.carpathianconvention.org/